Een Ribbens die nooit heeft bestaan?
- door Ivo Ribbens
Fictieve, gefantaseerde Ribbensen
Jawel hoor. Niet één, maar verschillende malen duikt de naam Ribbens op als personage in boeken, films of soaps. Fictieve Ribbensen dus, ontsproten uit de fantasie van romanschrijvers en scenaristen.
Blijkbaar heeft voor sommige creatieve geesten de naam Ribbens een bijzondere aantrekkingskracht.
Voor mij als stamboomonderzoeker is het een eigenaardige maar leuke zijsprong. Alle Ribbensen die we elders op deze website opgezochten hebben, bestaan wel degelijk.
Roxanne Ribbens
De tv-soap ‘Familie’ op de Vlaamse zender VTM telt nu (oktober 2025) al meer dan 7000 afleveringen sedert 1991.
Roxanne Ribbens, gespeeld door actrice Lotte Hendrickx, was een nevenpersonage in deze soap in de periode 2004-2005.
Roxanne groeit op in een opvangtehuis voor probleemjongeren. Ze is opstandig, wil volwassen zijn en voor zichzelf zorgen.
Na verschillende tegenslagen, zoals het veroorzaken van een brand, financiële moeilijkheden en spanningen met familie, vindt ze tijdelijk zelfstandigheid via werk en een eigen appartement.
Uiteindelijk komt Roxanne om het leven.
Hans Ribbens en broer Jack Ribbens
Ook in Nederland is de soap ‘Goede tijden, slechte tijden’ jarenlang een kijkcijferkanon op RTL4. Sedert 1990 zijn er ook al meer dan 7000 afleveringen de revue gepasseerd.
Herman Zumpolle vertolkt de rol van radiopresentator Hans Ribbens van eind 1993 tot begin 1994. Een kleine rol gedurende een tiental afleveringen.
Hij wordt in de serie beschuldigd van diefstal maar is onder druk gezet door zijn broer Jack Ribbens, een crimineel. Jack wordt vertolkt door acteur Peter de Gelder. Beiden verdwijnen na enkele maanden uit de serie.
James Ribbens
James Ribbens speelt een belangrijke rol in de Britse fantasy-thriller ‘The Pendragon Protocol’ van Philip Purser-Hallard uitgegeven in 2014. De schrijver mixt legendes uit de tijd van King Arthur met moderne Britse politiek.
James Ribbens is lid van de Circle, een geheime organisatie die de erfenis van de Ronde Tafel bewaakt. James Ribbens staat bekend als Sir Bedivere. Hij is arts met mythische helende krachten.
Ribbens fungeert met zijn kalme en empathische aard als moreel kompas binnen de Circle en heeft een sleutelrol in het ontrafelen van de complotten rond de tegenstander.
Commandant Ribbens
Het boek ‘Spaans Vuur’, een historische roman geschreven door Wouter van Maastricht uit 2007, verhaalt de belegering van Maastricht door Spaanse troepen in 1635.
Commandant Ribbens leidt de ingesloten cavalerie en behoedt zijn manschappen voor lichtzinnige orders van zijn oversten.
Een bescheiden rol als nevenpersonage.
Marie Ribbens
In 1938 verscheen het boek ‘Jan Battingh wordt rijk’, een drievige oude en een blijde nieuwe historie. Volgens de auteur, Hans Van Twiessel, zijn het waar gebeurde feiten maar heel sterk aangedikt, over burgemeester Jan Battingh, zijn erfenis en zijn erfgenamen.
Het nevenpersonage nicht Marie Ribbens is de vrouw van een kleine bonbonfabrikant die de schijn nogal hoog probeert op te houden. Ze bluft dat ze naar Saint-Tropez op vakantie gaan, maar het bleek gewoon Zandvoort te zijn.
Professor Ivo Ribbens en dochter Myriam Ribbens
Auteur Paul Jacobs publiceerde in 2020 de misdaadthriller ‘De Exenkring’.
Het verhaal speelt zich af in Veere en de Kempense bossen. Professor Ivo Ribbens (what’s in a name?) heeft een belangrijke rol in het boek als mentor en katalysator van een anti-MeToo-organisatie.
Dochter Myriam Ribbens voedt de intriges in deze mannenclub.
Dit boek is beschikbaar in de meeste openbare bibliotheken.
Anthony Ribben
De bestseller ‘Babel’ is een historische fantasy-novel uit 2022 geschreven door de bekroonde Amerikaanse schrijfster Rebecca F. Kuang.
Het verhaal speelt in Oxford in 1836 waar Anthony Ribben een student is van het hoofdpersonage prof Lovell. Ribben gelooft echter dat verandering wél mogelijk is via niet-gewelddadige middelen.
Babel gaat over de kracht van taal, de complexiteit van vertalen en het wrede kolonialistische verleden van Europa.
Kunstschilder-dichter Ribbens
De twee onderstaande boeken krijgen in dit artikel wat meer aandacht omdat hierin een Ribbens een centrale rol krijgt.
Ook de reacties destijds op het boek geven ons een kijk op de tijdsgeest van toen.
‘Aan ’t lichtende strand’ is een roman van de Nederlandse auteur Gerard van Hulzen uit 1919.
Het boek verhaalt de romance tussen de centrale hoofdpersonages de 44-jarige kunstschilder Ribbens en de veel jongere Cecile in een klein badplaatsje.
Na een lange zwoele zomer is de conclusie dat noch kunstenaar Ribbens noch Cecile, die ook schrijfster wil worden, genoeg middelen hebben om te trouwen. Bovendien geloven ze meer in een open relatie. Het dilemma van een getrouwde kunstenaar speelt op: “Niemend zal twee goden dienen, niet de vrouw en de kunst”.
Als Ribbens op het einde van de zomer Cecile naar het station brengt, eindigt de eerste roman.
In Nederlandse kritieken wordt de lof gezwaaid over de poëtische stijl van de auteur met veel romantische symboliek. Een stijl die nu, in onze tijd, zeer archaïsch overkomt.
De erg magere plot kon destijds niet gewaardeerd worden.
Wat vooral in het calvinistische Nederland niet door de beugel kan is dat het boek ‘onnoodig zinnelijk’ is!
De recensie uit de Vlaamse krant ‘De Standaard’ van 12 april 1930 omschrijft het iets subtieler:
Dat belette G. Van Hulzen niet om enkele jaren een vervolgroman te schrijven ‘De Belofte’ uit 1923 over dezelfde Ribbens en zijn Cecile.
De schrijver maakt voornamelijk gebruik van de liefdesbrieven om de relatie tussen de hoofdpersonen te schetsen: verliefdheid, passie, emoties, verlangens. Met hoogtepunten en dieptepunten.
Zelf heb ik de twee romans met enige moeite doorploegd. Qua zinnelijkheid en zedelijkheid zijn we de laatste honderd jaar wel sterk geëvolueerd. Nergens was enig spoor te vinden van iets expliciets, alleen maar vage suggesties en omfloerste omschrijvingen.
Verder is nog iets dat me opviel in de 310 bladzijden van het eerste en de 360 blz van het tweede boek. Nooit werd de voornaam van kunstschilder Ribbens vernoemd, niet in de dialogen, niet in de aanspreking of de afsluiting van de liefdesbrieven… Het was meer dan 400 keer Ribbens dit en Ribbens dat en Cecile zus en Cecile zo. Sprak zij hem dan aan met ‘mijn liefste Ribbens‘? Erg gekunsteld en heel raar!
Misschien had ik beter op mijn hoede moeten zijn toen ik de naam van de uitgeverij las: Maatschappij voor Goede en Goedkoope Lectuur.
Mochten er lezers zijn die zich geroepen voelen om deze twee romans te lezen: ze zijn opgenomen in het rijke digitale archief van Delpher onder de rubriek ‘boeken’.
Over Delpher schreven we al in het artikel van Kees Ribbens over zijn opa imker.
